۹ از ۱۶
درس ۹ · مدیریت سرمایه و ریسک

ریسک پرتفو چیست و چگونه کنترل می‌شود؟

ریسک پرتفوی به مجموعهٔ سهم‌ها و صندوق‌ها مربوط است؛ حتی معاملات جداگانهٔ کوچک می‌توانند با یک شوک مشترک، زیان بزرگی بسازند.

سطح: متوسطزمان مطالعه: حدود ۹ دقیقهتمرین تعاملیآزمون: ۵ سؤال
قبل از شروع

نیمی از سبد در صنعتی باشد که ۲۰٪ افت کند و بقیه ثابت بماند؛ اثر روی کل سبد چیست؟

مفهوم اصلی

این ریسک را چگونه تعریف کنیم؟

وزن هر دارایی = ارزش روز آن ÷ ارزش کل سبد. اثر سادهٔ افت یک دارایی بر کل سبد تقریباً وزن آن ضربدر تغییر قیمت آن است، اگر سایر اجزا ثابت بمانند.

وزن نماد، صنعت و دارایی‌های دیگر را ثبت کنید. سپس یک سناریوی افت مشترک و یک سناریوی مشکلِ خاص یک شرکت را جداگانه بسنجید.

مثال فرضی: اگر ۵۰٪ سبد در یک صنعت باشد و همان بخش ۲۰٪ افت کند، با فرض ثبات بقیه، اثر مستقیم افت ۱۰٪ روی کل سبد است؛ تعداد نمادهای داخل صنعت این تمرکز را پنهان نمی‌کند.
آزمایشگاه تعاملی

اثر وزن یک بخش بر کل سبد

مقادیر را تغییر دهید؛ اعداد فقط مثال آموزشی هستند و اجرای معامله یا قیمت فروش را تضمین نمی‌کنند.

اثر وزن یک بخش بر کل سبدتمرین با اعداد فرضی
نتیجهٔ مثال
در حال محاسبه…

روش عملی

در سه گام بررسی کنید

۱
مفروضات را بنویسید

وزن هر دارایی = ارزش روز آن ÷ ارزش کل سبد. اثر سادهٔ افت یک دارایی بر کل سبد تقریباً وزن آن ضربدر تغییر قیمت آن است، اگر سایر اجزا ثابت بمانند.

۲
اثر عددها را بسنجید

وزن نماد، صنعت و دارایی‌های دیگر را ثبت کنید. سپس یک سناریوی افت مشترک و یک سناریوی مشکلِ خاص یک شرکت را جداگانه بسنجید.

۳
امکان اجرای برنامه را بررسی کنید

صنایع وابسته به نرخ ارز، قیمت‌های جهانی یا مقررات داخلی ممکن است هم‌زمان تحت فشار قرار بگیرند؛ اسم متفاوت نمادها به معنی ریسک مستقل نیست.

چک‌پوینت

یک بار دیگر فکر کنید

نیمی از سبد در صنعتی باشد که ۲۰٪ افت کند و بقیه ثابت بماند؛ اثر روی کل سبد چیست؟

بورس ایران

هنگام معاملهٔ نماد چه چیزی مهم است؟

صنایع وابسته به نرخ ارز، قیمت‌های جهانی یا مقررات داخلی ممکن است هم‌زمان تحت فشار قرار بگیرند؛ اسم متفاوت نمادها به معنی ریسک مستقل نیست.

مرز مثال و واقعیت: اعداد تمرین آموزشی و فرضی‌اند. پیش از تصمیم واقعی، وضعیت روزِ نماد، مقررات جاری، هزینه‌ها و نیاز شخصی به وجه نقد را بررسی کنید.
محدودیت‌ها و خطاها

چه نتیجه‌ای نگیریم؟

  • قطعیت کاذب: جمع کردن درصدهای زیان هر سهم بدون وزن‌دهی اشتباه است. اثرها در شرایط واقعی با تغییر هم‌زمان بقیهٔ دارایی‌ها تفاوت خواهند داشت.
  • فراموش کردن اجرا: رسیدن قیمت به سطحِ برنامه‌ریزی‌شده به معنی فروش قطعی در همان قیمت نیست.
  • تغییر قانون پس از نتیجه: ورودی یا سقف ریسک را فقط برای خوب نشان دادن مثال‌های گذشته دست‌کاری نکنید.
جمع‌بندی ۳۰ ثانیه‌ای

سه نکته برای یادآوری

۱. وزن هر دارایی = ارزش روز آن ÷ ارزش کل سبد. اثر سادهٔ افت یک دارایی بر کل سبد تقریباً وزن آن ضربدر تغییر قیمت آن است، اگر سایر اجزا ثابت بمانند.
۲. وزن نماد، صنعت و دارایی‌های دیگر را ثبت کنید. سپس یک سناریوی افت مشترک و یک سناریوی مشکلِ خاص یک شرکت را جداگانه بسنجید.
۳. جمع کردن درصدهای زیان هر سهم بدون وزن‌دهی اشتباه است. اثرها در شرایط واقعی با تغییر هم‌زمان بقیهٔ دارایی‌ها تفاوت خواهند داشت.
پرسش‌های رایج

پاسخ کوتاه به سه پرسش

این مفهوم با چه داده‌ای سنجیده می‌شود؟

وزن هر دارایی = ارزش روز آن ÷ ارزش کل سبد. اثر سادهٔ افت یک دارایی بر کل سبد تقریباً وزن آن ضربدر تغییر قیمت آن است، اگر سایر اجزا ثابت بمانند.

در بورس ایران کدام موضوع را جداگانه کنترل کنیم؟

صنایع وابسته به نرخ ارز، قیمت‌های جهانی یا مقررات داخلی ممکن است هم‌زمان تحت فشار قرار بگیرند؛ اسم متفاوت نمادها به معنی ریسک مستقل نیست.

آیا برنامهٔ ریسک، زیان را صفر می‌کند؟

خیر. جمع کردن درصدهای زیان هر سهم بدون وزن‌دهی اشتباه است. اثرها در شرایط واقعی با تغییر هم‌زمان بقیهٔ دارایی‌ها تفاوت خواهند داشت.

منابع و مطالعهٔ بیشتر

منابع آموزشی این درس

متن، محاسبه‌ها و مثال‌های این درس برای آموزش مستقل تدوین شده‌اند؛ اطلاعات مقرراتیِ متغیر را در زمان استفاده از منابع رسمی روز بررسی کنید.

آزمون پایان درس

۵ سؤال برای مرور این درس

۵ سؤال

پس از پاسخ به همهٔ سؤال‌ها، «ثبت آزمون» را انتخاب کنید.

۱. نیمی از سبد در صنعتی باشد که ۲۰٪ افت کند و بقیه ثابت بماند؛ اثر روی کل سبد چیست؟
حدود ۱۰٪ افت کل سبد.
۲. کدام نکته دربارهٔ کاربرد این موضوع در بورس ایران درست است؟
صنایع وابسته به نرخ ارز، قیمت‌های جهانی یا مقررات داخلی ممکن است هم‌زمان تحت فشار قرار بگیرند؛ اسم متفاوت نمادها به معنی ریسک مستقل نیست.
۳. محدودیت مهم این روش کدام است؟
جمع کردن درصدهای زیان هر سهم بدون وزن‌دهی اشتباه است. اثرها در شرایط واقعی با تغییر هم‌زمان بقیهٔ دارایی‌ها تفاوت خواهند داشت.
۴. در چارچوب این درس، کدام روش بررسی درست‌تر است؟
وزن نماد، صنعت و دارایی‌های دیگر را ثبت کنید. سپس یک سناریوی افت مشترک و یک سناریوی مشکلِ خاص یک شرکت را جداگانه بسنجید.
۵. مثال فرضی این درس چه چیزی را نشان می‌دهد؟
اگر ۵۰٪ سبد در یک صنعت باشد و همان بخش ۲۰٪ افت کند، با فرض ثبات بقیه، اثر مستقیم افت ۱۰٪ روی کل سبد است؛ تعداد نمادهای داخل صنعت این تمرکز را پنهان نمی‌کند.
این محتوا با هدف آموزش مفاهیم تحلیل تکنیکال تهیه شده است و به‌تنهایی توصیه خرید یا فروش اوراق بهادار محسوب نمی‌شود.