تنوعبخشی یعنی کاهش وابستگی سبد به یک نماد یا عامل مشترک؛ زیاد کردن تعداد اسمها بهتنهایی کافی نیست.
سطح: متوسطزمان مطالعه: حدود ۹ دقیقهتمرین تعاملیآزمون: ۵ سؤال
قبل از شروع
اگر پنج سهم از صنایع مختلف در یک شوک عمومی با هم افت کنند، آیا تعداد پنج سهم ریسک بازار را حذف کرده است؟
مفهوم اصلی
این ریسک را چگونه تعریف کنیم؟
اگر داراییها پاسخهای متفاوتی به رویدادها بدهند، ریسک خاص یک شرکت میتواند در سبد پخش شود. ریسک کل بازار با داشتن چند سهم بورسی حذف نمیشود.
ابتدا وزن بزرگترین نماد و صنعت را حساب کنید؛ سپس عاملهای مشترک مانند نرخ ارز، قیمت کالا و سیاستگذاری را شناسایی و نقدشوندگی هر بخش را بررسی کنید.
مثال فرضی: پنج سهم مساوی از پنج صنعتِ واقعاً متفاوت در برابر خبر خاص یکی از شرکتها حساسیت کمتری از یک سهم دارند؛ ولی در افت همزمان کل بازار، هر پنج ممکن است پایین بیایند.
آزمایشگاه تعاملی
شوک یک نماد و شوک کل بازار
مقادیر را تغییر دهید؛ اعداد فقط مثال آموزشی هستند و اجرای معامله یا قیمت فروش را تضمین نمیکنند.
شوک یک نماد و شوک کل بازارتمرین با اعداد فرضی
نتیجهٔ مثال
در حال محاسبه…
روش عملی
در سه گام بررسی کنید
۱
مفروضات را بنویسید
اگر داراییها پاسخهای متفاوتی به رویدادها بدهند، ریسک خاص یک شرکت میتواند در سبد پخش شود. ریسک کل بازار با داشتن چند سهم بورسی حذف نمیشود.
۲
اثر عددها را بسنجید
ابتدا وزن بزرگترین نماد و صنعت را حساب کنید؛ سپس عاملهای مشترک مانند نرخ ارز، قیمت کالا و سیاستگذاری را شناسایی و نقدشوندگی هر بخش را بررسی کنید.
۳
امکان اجرای برنامه را بررسی کنید
در بورس ایران، سهام چند شرکت صادراتی ممکن است به یک عامل مثل نرخ ارز یا قیمت جهانی وابسته باشند؛ خرید از چند نماد بهتنهایی تنوع مؤثر نیست.
چکپوینت
یک بار دیگر فکر کنید
اگر پنج سهم از صنایع مختلف در یک شوک عمومی با هم افت کنند، آیا تعداد پنج سهم ریسک بازار را حذف کرده است؟
بورس ایران
هنگام معاملهٔ نماد چه چیزی مهم است؟
در بورس ایران، سهام چند شرکت صادراتی ممکن است به یک عامل مثل نرخ ارز یا قیمت جهانی وابسته باشند؛ خرید از چند نماد بهتنهایی تنوع مؤثر نیست.
مرز مثال و واقعیت: اعداد تمرین آموزشی و فرضیاند. پیش از تصمیم واقعی، وضعیت روزِ نماد، مقررات جاری، هزینهها و نیاز شخصی به وجه نقد را بررسی کنید.
محدودیتها و خطاها
چه نتیجهای نگیریم؟
قطعیت کاذب: تنوعبخشی ضمانت حفظ اصل سرمایه نیست. در فشارهای فراگیر بازار، همبستگیها ممکن است بیشتر شوند.
فراموش کردن اجرا: رسیدن قیمت به سطحِ برنامهریزیشده به معنی فروش قطعی در همان قیمت نیست.
تغییر قانون پس از نتیجه: ورودی یا سقف ریسک را فقط برای خوب نشان دادن مثالهای گذشته دستکاری نکنید.
جمعبندی ۳۰ ثانیهای
سه نکته برای یادآوری
۱. اگر داراییها پاسخهای متفاوتی به رویدادها بدهند، ریسک خاص یک شرکت میتواند در سبد پخش شود. ریسک کل بازار با داشتن چند سهم بورسی حذف نمیشود.
۲. ابتدا وزن بزرگترین نماد و صنعت را حساب کنید؛ سپس عاملهای مشترک مانند نرخ ارز، قیمت کالا و سیاستگذاری را شناسایی و نقدشوندگی هر بخش را بررسی کنید.
۳. تنوعبخشی ضمانت حفظ اصل سرمایه نیست. در فشارهای فراگیر بازار، همبستگیها ممکن است بیشتر شوند.
پرسشهای رایج
پاسخ کوتاه به سه پرسش
این مفهوم با چه دادهای سنجیده میشود؟
اگر داراییها پاسخهای متفاوتی به رویدادها بدهند، ریسک خاص یک شرکت میتواند در سبد پخش شود. ریسک کل بازار با داشتن چند سهم بورسی حذف نمیشود.
در بورس ایران کدام موضوع را جداگانه کنترل کنیم؟
در بورس ایران، سهام چند شرکت صادراتی ممکن است به یک عامل مثل نرخ ارز یا قیمت جهانی وابسته باشند؛ خرید از چند نماد بهتنهایی تنوع مؤثر نیست.
آیا برنامهٔ ریسک، زیان را صفر میکند؟
خیر. تنوعبخشی ضمانت حفظ اصل سرمایه نیست. در فشارهای فراگیر بازار، همبستگیها ممکن است بیشتر شوند.
متن، محاسبهها و مثالهای این درس برای آموزش مستقل تدوین شدهاند؛ اطلاعات مقرراتیِ متغیر را در زمان استفاده از منابع رسمی روز بررسی کنید.
آزمون پایان درس
۵ سؤال برای مرور این درس
۵ سؤال
پس از پاسخ به همهٔ سؤالها، «ثبت آزمون» را انتخاب کنید.
۱. اگر پنج سهم از صنایع مختلف در یک شوک عمومی با هم افت کنند، آیا تعداد پنج سهم ریسک بازار را حذف کرده است؟
خیر؛ تنوع بیشتر ریسک خاص را کم میکند، نه ریسک فراگیر بازار را.
۲. کدام نکته دربارهٔ کاربرد این موضوع در بورس ایران درست است؟
در بورس ایران، سهام چند شرکت صادراتی ممکن است به یک عامل مثل نرخ ارز یا قیمت جهانی وابسته باشند؛ خرید از چند نماد بهتنهایی تنوع مؤثر نیست.
۳. محدودیت مهم این روش کدام است؟
تنوعبخشی ضمانت حفظ اصل سرمایه نیست. در فشارهای فراگیر بازار، همبستگیها ممکن است بیشتر شوند.
۴. در چارچوب این درس، کدام روش بررسی درستتر است؟
ابتدا وزن بزرگترین نماد و صنعت را حساب کنید؛ سپس عاملهای مشترک مانند نرخ ارز، قیمت کالا و سیاستگذاری را شناسایی و نقدشوندگی هر بخش را بررسی کنید.
۵. مثال فرضی این درس چه چیزی را نشان میدهد؟
پنج سهم مساوی از پنج صنعتِ واقعاً متفاوت در برابر خبر خاص یکی از شرکتها حساسیت کمتری از یک سهم دارند؛ ولی در افت همزمان کل بازار، هر پنج ممکن است پایین بیایند.
