نقدشوندگی سهم چیست و چرا اهمیت دارد؟

 

۱۲ از ۱۶
درس دوازدهم · اگر بخواهی سریع بخری یا بفروشی، بازار چقدر همراهت است؟

نقدشوندگی سهم چیست و چرا اهمیت دارد؟

نقدشوندگی یعنی بتوانید سهم را در زمان مناسب، با حجم موردنظر و بدون مجبورشدن به قبول فاصله قیمتی زیاد معامله کنید. یک سهم نقدشونده فقط «پرحجم» نیست؛ باید سفارش‌های کافی، فاصله خرید و فروش مناسب و عمق قابل‌قبولی هم داشته باشد.

سطح: مبتدیزمان مطالعه: حدود ۱۰ دقیقهدفتر سفارش تعاملیآزمون: ۵ سؤال
قبل از شروع

دو سهم هر دو امروز ۵۰ میلیون سهم حجم دارند؛ آیا نقدشوندگی‌شان حتماً یکسان است؟

تعریف

نقدشوندگی را ساده بفهم

نقدشوندگی یعنی توانایی تبدیل سهم به وجه نقد ـ یا برعکس ـ با سرعت مناسب و کمترین هزینه و اثر قیمتی.

سرعتسفارش چقدر زود انجام می‌شود؟
فاصله قیمتبهترین خرید و فروش چقدر از هم دورند؟
عمق بازاردر چند ردیف قیمت چه حجمی وجود دارد؟
اثر سفارشسفارش بزرگ چقدر قیمت را جابه‌جا می‌کند؟
دو نشانه مهم

فاصله خرید و فروش و عمق سفارش‌ها

اگر بهترین خریدار ۱۰٬۰۰۰ ریال و بهترین فروشنده ۱۰٬۰۲۰ ریال باشد، فاصله خرید و فروش فقط ۲۰ ریال است. اگر همین فاصله ۲۰۰ ریال باشد، ورود و خروج فوری معمولاً پرهزینه‌تر می‌شود.

عمق هم مهم است. ممکن است فاصله کم باشد، اما فقط حجم ناچیزی در بهترین قیمت وجود داشته باشد؛ در این حالت سفارش بزرگ‌تر مجبور می‌شود چند ردیف قیمت را مصرف کند.
آزمایشگاه تعاملی

حجم سفارش را زیاد کن؛ ببین چند ردیف قیمت مصرف می‌شود

فرض کن می‌خواهی سهم بخری. در سهم با عمق بهتر، حجم بیشتری نزدیک بهترین قیمت فروش وجود دارد؛ در سهم کم‌عمق، سفارش زودتر به قیمت‌های بالاتر می‌رسد.

دفتر سفارش فرضیبرای آموزش عمق و لغزش قیمت
خرید
فروش
۹٬۹۹۰۷۰ هزار
۱۰٬۰۱۰۱۲۰ هزار
۹٬۹۸۰۹۰ هزار
۱۰٬۰۲۰۱۴۰ هزار
۹٬۹۷۰۱۱۰ هزار
۱۰٬۰۳۰۱۷۰ هزار
۹٬۹۶۰۱۳۰ هزار
۱۰٬۰۴۰۲۱۰ هزار
۱۰۰ هزار سهم
ردیف مصرف‌شده۱ ردیف
میانگین قیمت اجرا۱۰٬۰۱۰ ریال
بهترین قیمت فروش۱۰٬۰۱۰ ریال
لغزش تقریبی۰ ریال
کل سفارش در بهترین قیمت فروش قابل انجام است؛ بنابراین لغزش قیمتی ایجاد نمی‌شود.
برای بررسی نقدشوندگی چه ببینیم؟

چهار داده کاربردی

دادهچه چیزی می‌گوید؟
حجم و ارزش معاملاتمیزان فعالیت واقعی سهم در روزها و هفته‌های اخیر
تعداد روزهای معاملهآیا سهم مرتب معامله می‌شود یا دوره‌های کم‌تحرک دارد؟
فاصله بهترین خرید و فروشهزینه ورود و خروج فوری چقدر است؟
عمق سفارش‌هابرای اجرای سفارش بزرگ‌تر، چند ردیف قیمت باید مصرف شود؟
هیچ‌کدام به‌تنهایی کافی نیست. حجم بالا در یک روز استثنایی یا شناوری بالا، اثبات نقدشوندگی پایدار نیست.
ارتباط با درس قبل

سهام شناور و نقدشوندگی چه نسبتی دارند؟

شناوری بالاتر می‌تواند عرضه بالقوه بیشتری وارد بازار کند و به عمق کمک کند، اما نقدشوندگی به وجود خریدار و فروشنده، سفارش‌های واقعی، شرایط بازار و گاهی فعالیت بازارگردان هم وابسته است.

شناوری یک عامل زمینه‌ای است؛ نقدشوندگی یک ویژگی رفتاری بازار سهم است.
چک‌پوینت

کدام سهم نقدشونده‌تر به نظر می‌رسد؟

سهم الف فاصله خرید و فروش کمی دارد و در چند ردیف نزدیک قیمت، سفارش‌های زیادی دیده می‌شود. سهم ب فقط در بهترین قیمت حجم کمی دارد و ردیف بعدی فاصله زیادی گرفته است.

اشتباهات رایج

چهار اشتباه مهم

  • حجم معاملات بالا را به‌تنهایی مساوی نقدشوندگی ندان.
  • فاصله خرید و فروش کم را بدون دیدن عمق سفارش‌ها کافی ندان.
  • سهام شناور بالا را تضمین‌کننده نقدشوندگی قطعی ندان.
  • نقدشوندگی امروز را دائمی فرض نکن؛ شرایط بازار می‌تواند تغییر کند.
جمع‌بندی ۳۰ ثانیه‌ای
سهم نقدشونده را می‌توان سریع‌تر و با اثر قیمتی کمتر معامله کرد.
فاصله خرید و فروش و عمق دفتر سفارش، دو نشانه مهم‌اند.
حجم، شناوری و بازارگردان مهم‌اند، اما باید کنار هم دیده شوند.
سؤالات متداول
آیا سهم پرحجم همیشه نقدشونده است؟

نه. حجم بالا مهم است، اما اگر فاصله خرید و فروش زیاد یا عمق سفارش‌ها کم باشد، اجرای سفارش بزرگ همچنان دشوار است.

لغزش قیمت یعنی چه؟

یعنی سفارش شما به‌دلیل کافی نبودن حجم در بهترین قیمت، در چند قیمت متفاوت اجرا شود و میانگین قیمت اجرا از بهترین قیمت اولیه فاصله بگیرد.

آیا بازارگردان می‌تواند نقدشوندگی را بهتر کند؟

بله؛ یکی از نقش‌های بازارگردان کمک به تداوم معامله و کاهش شکاف سفارش‌هاست. درس بعدی دقیقاً به همین موضوع می‌پردازد.

آزمون پایان درس

۵ سؤال

۱. نقدشوندگی بهتر یعنی چه؟
سرعت و اثر قیمتی پایین از اجزای اصلی نقدشوندگی‌اند.
۲. فاصله کم بین بهترین خرید و فروش معمولاً چه چیزی را نشان می‌دهد؟
شکاف کمتر یکی از نشانه‌های بهتر بودن شرایط معامله است.
۳. عمق بازار یعنی چه؟
عمق نشان می‌دهد بازار اطراف قیمت جاری چه ظرفیتی برای جذب سفارش دارد.
۴. کدام جمله درست‌تر است؟
نقدشوندگی چندبعدی است و با یک عدد سنجیده نمی‌شود.
۵. اگر سفارش بزرگ چند ردیف فروش را مصرف کند چه رخ می‌دهد؟
کمبود عمق باعث می‌شود بخشی از سفارش در قیمت‌های بعدی اجرا شود.

مسیر مفاهیم پایه بازار سرمایه

صفحه مسیر
این محتوا با هدف آموزش مفاهیم بازار سرمایه تهیه شده است و به‌تنهایی توصیه خرید یا فروش اوراق بهادار محسوب نمی‌شود.