۱۰ از ۱۶
درس دهم · خواندن میزان مشارکت پشت حرکت قیمت

حجم معاملات در تحلیل تکنیکال چه کاربردی دارد؟

قیمت به شما می‌گوید بازار به کدام سمت حرکت کرده؛ حجم کمک می‌کند ببینید چه میزان معامله پشت آن حرکت انجام شده است. در این درس یاد می‌گیرید حجم را چگونه بخوانید، چرا باید آن را نسبی بررسی کنید و چرا حجم به‌تنهایی سیگنال خرید یا فروش نیست.

سطح: مبتدیزمان مطالعه: حدود ۱۰ دقیقهآزمایشگاه تعاملی حجمآزمون پایانی: ۵ سؤال
قبل از شروع

دو رشد قیمت کاملاً یکسان‌اند؟

فرض کنید دو سهم هر دو امروز ۴٪ رشد کرده‌اند. در سهم اول حجم معاملات تقریباً مشابه روزهای عادی است، اما در سهم دوم حجم چند برابر روزهای اخیر شده. آیا از نگاه تحلیل تکنیکال این دو حرکت اطلاعات یکسانی به ما می‌دهند؟

مفهوم اصلی

حجم معاملات چیست؟

حجم معاملات نشان می‌دهد در یک بازه زمانی چه مقدار از یک دارایی معامله شده است. اگر هر کندل نمودار شما یک روز باشد، ستون حجم زیر آن معمولاً حجم معامله‌شده همان روز را نشان می‌دهد؛ در تایم‌فریم‌های دیگر نیز حجم به همان بازه مربوط است.

در نمودار قیمت معمولاً محور اصلی بالا و ستون‌های حجم در بخش پایین دیده می‌شوند. ارتفاع بیشتر ستون حجم یعنی مقدار بیشتری معامله در آن بازه انجام شده است.

بالا: حرکت قیمتپایین: حجم هر بازه
حجم را نسبی ببینید. عدد «۱۰ میلیون سهم» به‌تنهایی چیزی نمی‌گوید. باید ببینید این مقدار نسبت به حجم معمول همان نماد در روزها یا دوره‌های اخیر زیاد است یا کم.
سه سؤال ساده

وقتی به حجم نگاه می‌کنیم دنبال چه هستیم؟

حجم امروز نسبت به معمول چقدر است؟

ستون حجم را با چند بازه قبلی مقایسه کنید. آیا فعالیت بازار عادی، کم یا به‌طور محسوسی بیشتر شده است؟

هم‌زمان قیمت چه کرده است؟

حجم بدون قیمت ناقص است. باید ببینید افزایش یا کاهش فعالیت هم‌زمان با رشد، افت یا حرکت خنثی قیمت رخ داده است.

این رفتار یک‌باره است یا ادامه‌دار؟

یک ستون بسیار بزرگ می‌تواند مهم باشد، اما خواندن چند بازه پشت سر هم تصویر کامل‌تری از رفتار بازار می‌دهد.

آزمایشگاه تعاملی

همان حرکت قیمت، سه سطح متفاوت حجم

نمودار قیمت زیر ثابت است و در انتها از یک محدوده عبور می‌کند. Slider را حرکت دهید تا فقط حجم بخش پایانی تغییر کند. ببینید برداشت شما از میزان مشارکت پشت همان حرکت قیمت چگونه تغییر می‌کند.

آزمایش: حجم نسبی حرکت پایانی
محدوده فرضی قیمت ستون‌های سبز: حجم بخش پایانی که شما تغییر می‌دهید
۱.۰×
حجم در محدوده معمول
در این حالت حرکت قیمت با حجمی نزدیک به سطح عادی اخیر همراه است. این اطلاعات به‌تنهایی نه تأیید قاطع است و نه هشدار قطعی؛ باید رفتار بعدی قیمت و زمینه نمودار را هم بررسی کنید.
روش خواندن

حجم را مرحله‌به‌مرحله بخوانید

۱
اول قیمت را ببینید

مشخص کنید قیمت در حال رشد، افت، نوسان خنثی یا انجام یک حرکت غیرعادی است. حجم بدون زمینه قیمت معنای محدودی دارد.

۲
حجم را با گذشته نزدیک مقایسه کنید

به جای تمرکز روی عدد خام، ببینید ستون حجم نسبت به روزها یا بازه‌های اخیر کوتاه‌تر، مشابه یا بلندتر است.

۳
هم‌جهتی یا تغییر رفتار را بررسی کنید

اگر هم‌زمان با یک حرکت واضح قیمت، مشارکت بازار نیز به شکل محسوسی تغییر کرده باشد، آن حرکت ارزش بررسی بیشتری پیدا می‌کند.

۴
با یک ستون تصمیم نگیرید

حجم بالا می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد. برای نتیجه‌گیری، ادامه رفتار قیمت، ساختار بازار و چند بازه بعدی را هم ببینید.

چک‌پوینت

کدام برداشت دقیق‌تر است؟

قیمت یک سهم طی سه روز رشد کرده و در روز سوم حجم معاملات دو برابر میانگین روزهای اخیر شده است. از همین اطلاعات چه نتیجه‌ای می‌توان با احتیاط گرفت؟

نکته مهم

حجم بالا دقیقاً چه چیزی به ما می‌گوید؟

حجم بالا یعنی معامله بیشتری انجام شده و مشارکت یا گردش معامله نسبت به حالت عادی بیشتر بوده است. اما از روی حجم به‌تنهایی نمی‌توان گفت «خریداران برنده‌اند» یا «فروشندگان برنده‌اند»، چون هر معامله یک خریدار و یک فروشنده دارد.

برای تفسیر باید رفتار قیمت را کنار حجم قرار دهید. مثلاً حجم زیاد همراه با حرکت قوی قیمت، حجم زیاد همراه با نوسان شدید و برگشت، یا حجم زیاد در یک محدوده خنثی، هرکدام زمینه متفاوتی دارند.

پس حجم نقش زمینه‌ای دارد: به جای اینکه بپرسیم «حجم بالا خوب است یا بد؟»، بهتر است بپرسیم «حجم بالا هم‌زمان با چه رفتاری در قیمت رخ داده است؟»
افزایش و کاهش حجم

چند الگوی پایه برای مشاهده حجم

  • قیمت در حال حرکت + حجم رو به افزایش: مشارکت در حرکت بیشتر شده است؛ اما همچنان باید پایداری حرکت را بررسی کرد.
  • قیمت در حال حرکت + حجم کم: حرکت با مشارکت کمتری رخ داده و ممکن است نیازمند بررسی بیشتری باشد؛ این به معنی شکست قطعی حرکت نیست.
  • جهش ناگهانی حجم: یک اتفاق غیرعادی در فعالیت معاملاتی رخ داده است و بهتر است علت و رفتار قیمت همان بازه بررسی شود.
  • افت تدریجی حجم: فعالیت نسبت به قبل کاهش یافته؛ معنای آن به روند و موقعیت نمودار وابسته است.

در درس ۱۴ به‌طور اختصاصی یاد می‌گیریم حجم را کنار حمایت و مقاومت قرار دهیم؛ بنابراین در این درس فقط پایه خواندن حجم را یاد می‌گیریم.

اشتباهات رایج

چهار خطا هنگام استفاده از حجم

  • نگاه کردن به عدد خام: حجم باید نسبت به سابقه همان نماد و همان تایم‌فریم سنجیده شود.
  • یکی دانستن حجم بالا با صعود: حجم زیاد می‌تواند در روزهای نزولی، برگشتی یا خنثی هم رخ دهد.
  • پیش‌بینی قطعی با یک ستون: یک جهش حجم اطلاعات مهمی است، اما نتیجه آینده را تضمین نمی‌کند.
  • مقایسه مستقیم نمادهای متفاوت: عدد حجم در دو سهم با اندازه، شناوری و رفتار معاملاتی متفاوت لزوماً قابل مقایسه مستقیم نیست.
جمع‌بندی ۳۰ ثانیه‌ای

اگر فقط سه نکته یادت بماند

۱. حجم مقدار معامله انجام‌شده در یک بازه است و در کنار قیمت خوانده می‌شود.
۲. مهم‌تر از عدد خام، مقایسه حجم با سطح معمول همان نماد در همان تایم‌فریم است.
۳. حجم می‌تواند شدت مشارکت را نشان دهد، اما به‌تنهایی سیگنال قطعی خرید یا فروش نیست.
سؤالات متداول

چند سؤال درباره حجم معاملات

آیا حجم بیشتر همیشه نشانه صعود قیمت است؟

خیر. حجم زیاد فقط نشان می‌دهد مقدار بیشتری معامله انجام شده است. برای تفسیر آن باید جهت و رفتار قیمت، موقعیت نمودار و ادامه حرکت را هم بررسی کرد.

حجم معاملات را با چه دوره‌ای مقایسه کنیم؟

یک پاسخ ثابت برای همه تحلیل‌ها وجود ندارد. در سطح مقدماتی کافی است حجم فعلی را با چندین بازه اخیر در همان تایم‌فریم مقایسه کنید تا بفهمید فعالیت فعلی نسبت به حالت معمول کم، عادی یا زیاد است.

آیا رنگ ستون حجم مهم است؟

نحوه رنگ‌آمیزی ستون حجم به پلتفرم نموداری بستگی دارد و ممکن است بر اساس مثبت یا منفی بودن کندل، قیمت پایانی یا تنظیمات دیگر باشد. قبل از تفسیر رنگ، منطق پلتفرم خود را بشناسید.

آیا حجم بالا یعنی خریداران بیشتر از فروشندگان بوده‌اند؟

در هر معامله یک خریدار و یک فروشنده وجود دارد. حجم بالا به معنی تعداد یا مقدار معامله بیشتر است؛ برای ارزیابی فشار خرید و فروش باید رفتار قیمت و سایر اطلاعات بازار را نیز در نظر گرفت.

آزمون پایان درس

۵ سؤال؛ حجم را درست می‌خوانی؟

۵ سؤال

برای هر سؤال یک گزینه را انتخاب کنید و در پایان «ثبت آزمون» را بزنید.

۱. حجم معاملات چه چیزی را نشان می‌دهد؟
حجم، مقدار معامله انجام‌شده در یک بازه را نشان می‌دهد و معمولاً در کنار نمودار قیمت نمایش داده می‌شود.
۲. چرا بهتر است حجم را نسبی بررسی کنیم؟
مثلاً ۱۰ میلیون سهم ممکن است برای یک نماد بسیار زیاد و برای نماد دیگری کاملاً عادی باشد؛ زمینه تاریخی مهم است.
۳. یک افزایش شدید حجم به‌تنهایی چه نتیجه قطعی‌ای می‌دهد؟
حجم بالا اطلاعات مهمی درباره میزان فعالیت می‌دهد، اما جهت آینده قیمت را به‌تنهایی تعیین نمی‌کند.
۴. برای تفسیر حجم، کدام ترکیب اطلاعاتی منطقی‌تر است؟
حجم باید در زمینه خوانده شود؛ مهم‌ترین زمینه، رفتار هم‌زمان قیمت و مقایسه با حجم‌های معمول اخیر است.
۵. حجم زیاد به این معنی است که تعداد خریداران از فروشندگان بیشتر بوده است؟
هر معامله با حضور خریدار و فروشنده انجام می‌شود. برای سنجش فشار بازار باید رفتار قیمت و زمینه معامله را نیز بررسی کرد.

مسیر تحلیل تکنیکال مقدماتی

مشاهده صفحه مسیر
این محتوا با هدف آموزش مفاهیم تحلیل تکنیکال تهیه شده است و به‌تنهایی توصیه خرید یا فروش اوراق بهادار محسوب نمی‌شود.